خشم را میتوان کنترل و مهار کرد

0

خشم را میتوان کنترل و مهار کرد

دکتر نویری

خشم دارای سیستمی دوگانه است. بخشی از این سیستم مربوط به حس خشم است که در اثر تصور:

  1. اجحاف،
  2. خسارت،
  3. آسیب،
  4. و یا نادیده گرفته شدن

بوجود می آید و بخشی دیگر مربوط به نشان دادن خشم است که رفتاری اغراق آمیز برای:

  1. ابراز حس ناراحتی موجود
  2. دفع خسارت و آسیب
  3. مرعوب کردن دیگران
  4. تسلیم کردن دیگران به میل و توقع فرد خشمگین
  5. و نشان دادن شدت ناراحتی

می باشد.

در نتیجه میتوان با شناسایی بخش سیستماتیک خشم و دلایلی که بخش مذکور را فعال کرده است به درمان و کنترل خشم پرداخت. در این میان باید به نقش بسیاری از عناصر محیطی نیز در ایجاد حس خشم اشاره کرد. بعنوان مثال بسیاری از موادی که خاصیت شیمیایی داشته و میتوانند مستقیما در فرآیندهای پردازشی شیمیایی مغز تاثیر گذار باشند خاصیت ایجاد خشم بطور حسی و رفتاری را نیز دارند. مصرف کنندگان الکل های نوشیدنی (الکل اتیلیک) در طول زمان خود را عصبی تر و خشمگین تر پیدا میکنند و سعی میکنند با مصرف بیشتر و افزایش متوالی مصرف الکل خشم خود را تسکین بخشند. همینطور مصرف کنندگان مواد محرکی مثل ماری جوانا و متانفتامین (شیشه) نیز در طول زمان عصبی تر، بی حوصله تر، و براحتی خشمگین تر می شوند که آنها نیز سعی میکنند با مصرف بیشتر این مواد ریلکس تر شده و آرامش خود را پیدا کنند. به عنوان قاعده کلی هر ماده ای که بطور شیمیایی و مستقیما از طریق جذب مخاطی وارد مغز شود:
  1. نیکوتین
  2. کافیین
  3. تی آچ سی
  4. کوکایین
  5. مورفین وهروئین
  6. متان فتامین

به مراکز کنترل حسی و رفتاری آسیب رسانده و در نتیجه موجب بسیاری از حرکات و واکنش های نامتناسب و ناهنجار می گردد.

علاوه بر مواد شیمیایی، عوامل محیطی دیگری نیز همچون:

  1. سرعت نامتعادل زندگی در شهر های بزرگ
  2. بار سنگین مالی و بدهی و قرض
  3. سر و صدای زیاد در:
    1. کارگاه ها و یا در خانه بدلیل روشن بودن تلویزیون،
    2. فریاد و صدای بلند اعضای خانواده، بحث و جدل و مشاجره
    3. بوق ماشین ها یا همجواری با عملیات ساختمانی و عمرانی
    4. صدای یکنواخت ماشین آلات و الکتروموتورها
  4. مبهم بودن قوانین کسب و کار و عبور و مرور
  5. منفی بودن شرایط اقتصادی
  6. و الودگی هوا

در ایجاد حس خشم بسیار موثر می باشند.

همچنین عوامل غیر محیطی دیگری نیز وجود دارند که موجب بروز خشم در افراد می گردند.  از ان میان باید به اختلالات رشدی که بصورت ژنتیکی به فرد انتقال پیدا می کنند مانند:

  1. بیش فعالی
  2. ODD
  3. CD
  4. توره
  5. اوتیزم
  6. و LD

نام برد. بیماری هایی مانند دیابت که موجب نوروتروفیکی می گردند نیز در ایجاد خشم تاثیری بسزا دارند. انواع دردهای مزمن (میگرن، فیبرو میالژیا)، معلولیت های حسی حرکتی و معلولیت ها و عقب افتادگی های ذهنی نیز در ایجاد خشم عامل تاثیر گذاری محسوب می شوند.

سرانجام از تاثیر تربیت و فرهنگ در ایجاد حس خشم و رفتار خشم نباید غافل ماند. بسیاری از فرهنگ ها و خانواده ها خشمگین بودن را نشانه بدی ندانسته و فرزندانی که خشمگین رفتار میکنند را مورد تشویق و ستایش قرار می دهند. رفتار خشمگین در این فرهنگ ها و خانواده ها به غلط غیرت و مردانگی و یا حمایت و اصالت – دوستی معنی شده که موجب شکل گرفتن افرادی ناهنجار از نظر رفتاری و تند خو و متعصب در اثر این تربیت می گردد. این افراد با حفظ ظاهری موجه، اغلب در پشت نقاب مذهب یا نژادپرستی مخفی شده و ناهنجاری رفتاری خود را به اینگونه توجیه و تکریم می کنند.

در نهایت باید به نقش بیماری های روان در ایجاد خشم اشاره کرد که از آن جمله بیماری هایی مانند:

  1. اختلالات شخصیتی (پارانویید و مرزی به خصوص)
  2. وسواس
  3. شیزوفرنی
  4. دوقطبی
  5. و افسردگی مزمن

بطور ناگهانی و یا با تحریکی کوچک از محیط، منجر به ایجاد خشم در فرد و بروز رفتار ناهنجار و یا خودخوری می گردند.

با شناسایی عوامل ایجاد حس خشم و عوامل منتهی شونده به رفتار خشمگین، متخصصین علم روان قادرند به فرد کمک کرده و با دادن مهارت های رفتاری – کاربردی و ارائه درمان مورد نیاز، خشم را کنترل و مهار نمایند.

 

شروع کلاس کنترل و درمان خشم

 

 

 

Rate this post

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

"دوره رایگان و زیبای پرورش انگیزه" مشاهده و دانلود
+