افسردگی بعد از زایمان در زنان و مردان

0

افسردگی بعد از زایمان در زنان و مردان (Postpartum Depression in Men and Women)

یکی از اختلالات نسبتا شایع (۱۰ درصد از مجموع) زنان پس از زایمان افسردگی پس از زایمان است که تفاوت های بالینی بارزی با افسردگی متعارف پس از زایمان دارد. شناخت و افتراق اختلال افسردگی پس از زایمان از افسردگی متعارف پس از زایمان و دیگر بیماری ها و اختلالات روانی کمک میکند تا مادرانی سالم و فرزندانی سالم در آغوش این مادران داشته و از هزینه های سنگین درمانی جلوگیری کنیم.

همچنین آگاهی صحیح از علایم افسردگی پس از زایمان این امکان را فراهم میکند تا به موقع نسبت به درمان این اختلال اقدام کرده و مادر و فرزند و دیگر اعضای خانواده را از آسیب ها و خطرات این اختلال در امان نگه داریم.

تعریف افسردگی پس از زایمان:

مجموعه علایم شدیدی از:

  1. افسردگی
  2. خشم
  3. احساس گناه
  4. خستگی مفرط
  5. کلافگی و بی قرارای
  6. افکار منفی شدید و پایدار
  7. افکار آسیب زننده و خودکشی

به نحوی که مادر قادر به رسیدگی و مراقبت از خود یا فرزند به اندازه صحیح و کافی نباشد. توجه داشته باشیم که ملاک تشخیص این اختلال متوقف شدن عملکرد مادر در نگهداری و رسیدگی به  خود و سپس نوزاد می باشد زیرا در غالب اوقات مادر با وجود رنج بسیاری که می کشد همچنان به نوزاد رسیدگی کرده و تا جای ممکن نیاز های او را برآورده می سازد.

تشخصی افتراقی: افسردگی زایمان یا Baby Blues (بیبی بلوز)

همه مادران بلافاصله پس از زایمان با افت شدید هورمون های استروژن و پروژسترون روبرو شده که باعث بهم خوردن بالانس شیمیایی مغز و احساس افسردگی می شود.  در حدود ۸۰ درصد از این مادران این افت هورمونی و بهم خوردن بالانس مغزی به حدی است که موجب نواسات خُلقی از جمله افسردگی، کلافگی و اضطراب شدیدی گشته که از ۲ تا ۳ روزگی نوزاد شروع می شود و معمولا تا دوهفته بعد از زایمان با برگشت بالانس شیمیایی مغز خودبخود رفع می شود. این نوسان خلقی مقطعی (افسردگی موقت) را به اصطلاح بیبی بلوز نامیده اند زیرا بلوز در زبان انگیسی یعنی افسردگی و غم.

وقتی مادر به بیبی بلوز دچار باشد علایم بالینی وی عبارتند از:

  1. شادی و غمگینی سریع به نحوی که خلق مادر از یکی به دیگری به سرعت و بدون دلیل خاصی تغییر می یابد
  2. احساس غرور از مادر شدن که بلافاصله یا در زمان اندگی به احساس ترس و نگرانی از ناتوانی در نگهداری نوزاد تبدیل می شود
  3. کلافگی، اضطراب و حس کم آوردن در مقابل وظایف مادری، همسر بودن و زنانگی خود مادر

افسردگی بعد زایمان زنان

وقتی مادر به افسردگی بعد از زایمان دچار باشد علایم بالینی وی عبارتند از:

  1. احساس پایدار و مداوم ناامیدی، غم، و بی ارزش بودن
  2. گریه های مکرر و طولانی بدون دلیل مشخص
  3. احساس کم گذاشتن برای نوزاد
  4. ناتوانی در ارتباط گرفتن بصورت عاطفی با نوزاد
  5. نخوردن، نخوابیدن و مراقبت نکردن از خود و نوزاد بدلیل احساس درماندگی شدید
  6. حملات شدید اضطراب و پانیک در طول روز بدون دلیل مشخص
  7. کلافگی غیر قابل رفع و احساس بی قراری شدید و ازاردهنده
  8. پر خوابی یا بی خوابی
  9. احساس خشم شدید بدون دلیل مشخص یا متناسب با محرک
  10. بی انگیزگی حتی در انجام کارهایی که قبلا مورد علاقه بودند
  11. درد های مکرر و مداوم مانند سردرد، درد معده و درد های عضلانی
  12. پرخوری یا بی اشتهایی
  13. انزوا طلبی و بی میلی به ارتباط
  14. افکار آسیب زننده به خود و نوزاد (خودکشی، کشتن نوزاد، خود زنی، آسیب به نوزاد)

علایم سایکوتیک افسردگی پس از زایمان (Postpartum Psychosis)

از دیگر علایم قابل مشاهده در اختلال افسردگی پس از زایمان علایم سایکوتیکی هستند که مادر را به خود دچار میکنند. این علایم عبارتند از:

  1. گیجی و از دست دادن  آگاهی محیطی و اتفاقات پیرامون
  2. وسواس به خوردن و خوابیدن و نفس کشیدن نوزاد
  3. دیدن اشباح و شنیدن صداهای غیر واقعی و توهمی
  4. بدخوابی و کابوس
  5. مانیک و شیدایی
  6. شکاکی و بدبینی به اطرافیان
  7. خودزنی یا آسیب به نوزاد و افکار منفی آسیب رسان

زنانی که بیشتر در معرض ابتلا به اختلال افسردگی بعد از زایمان قرار دارند (Risk Group)

  1. زنانی که در طول حامگی یا زایمان قبلی دچار این اختلال شده اند
  2. زنانی که قبل از حاملگی مبتلا به نوعی از اختلالات و بیماری های خلقی مانند انواع افسردگی یا دوقطبی هستند
  3. زنانی که از دیگر بیماری های روانی خصوصا انواع اختلالات شخصیتی و وسواس ها رنج می برند
  4. زنانی که در طول حاملگی یا پس از زایمان دچار انواع سوگ شده باشند (فوت، ورشکستگی و فقر، بیماری های شدید، تشنج و اختلافات خانوادگی)
  5. زنانی که دچار مشکلات پزشکی در اثر زایمان شده باشند یا نوزاد آنها دارای مشکلاتی از این قبیل باشد
  6. زنانی که در طول حاملگی یا کمی قبل از آن مصرف بالایی از مشروبات الکی یا مواد مخدر داشته باشند
  7. زنانی که به حاملگی ناخواسته دچار شده باشند و نسبت به این حاملگی حس خوبی نداشته باشند
  8. زنانی که دچار بی مهری همسر و درگیری های زیادی با وی باشند

درمان افسردگی بعد از زایمان:

  1. استراحت و خواب کافی یکی از مهمترین و اساسی ترین گام های لازم در شروع درمان افسردگی بعد از زایمان می باشد. بسیاری از مادران به علت ناآگاهی از اصول نگهداری صحیح از کودک و خرافه گرایی به حرف ها و شنیده های اطرافیان خود را دچار خستگی بیش از حالت متعارف کرده و بدلیل همین خستگی دچار کلافگی و افسردگی شدید می شوند
  2. تغذیه صحیح مبتنی بر نیاز های یک زن جوان یکی دیگر از قدم های بسیار مهم در درمان افسردگی بعد از زایمان می باشد.
  3. یک رژیم ورزش و فعالیت سبک ( ۲۰ الی ۳۰ دقیقه) در روز نیز از اصلی ترین نیازهای مادران مبتلا به افسردگی پس از زایمان می باشد
  4. تشخیص تخصصی دلیل پایه ای ابتلا به افسردگی پس از زایمان قدم دیگری است که می باید توسط روانشناس بالینی انجام شده تا پروتکل درمانی لازم برای درمان مادر مبتلا به افسردگی پس از زایمان طراحی و اجرا شود
  5. مصرف دارو های لازم برای کمک به تسریع درمان توسط روانپزشک گام نهایی درمان افسردگی پس از زایمان می باشد که همه این گام ها باید در کنار یگدیگر اتفاق بیافتند

افسردگی مردان بعد از زایمان

افسردگی پس از زایمان در مردان

تازه پدر شده ها نیز به دلایل اشاره شده در دو بخش قبلی این مقاله در معرض افسردگی پس از زایمان قرار می گیرند. داشتن سابقه ای از بیماری های روانی قبلی مثل اختلالات خلقی، سایکوز و وسواس میتواند در بروز افسردگی پس از زایمان در تازه پدر شده ها نقشی اساسی داشته باشد.

همچنین مشکلات مالی، فقر و ورشکستکی، اختلافات شدید با همسر و دیگر درگیری های طولانی محیطی در بروز این افسردگی در مردان بی تاثیر نیست. مطالعات انجام شده نشان داده که مردان نیز به همان نسبت زنان میتوانند در معرض افسردگی پس از زایمان قرار گرفته و از تبعات منفی آن رنج ببرند

درمان افسردگی پس از زایمان در مردان مستلزم مشاوره و تشخیص تخصصی توسط روانشناس بالینی و ارائه پروتکل درمانی مورد نیاز می باشد. از آنجایی که مردان کمترین مراجعه برای درمان را انجام می دهند، افسردگی پس از زایمان در مردان به مدت بیشتری باعث آسیب به خود فرد و خانواده وی گشته و تبعات منفی بیشتری نیز ایجاد می کند.تازه پدر شده هایی که احساس میکنند از افسردگی پس از زایمان رنج می برند به شدت توصیه به مشاوره تخصصی و نجات خود و خانواده خود از این اختلال آسیب زننده می شوند.

منبع : طب روان – دکتر نویری

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دو × یک =

برای دانلود رایگان دوره ها کلیک کنید
close-link